UU echt innovatief.

ICT wordt vaak geassocieerd met innovatie, met vooruitgang, met nieuwe toepassingen. In de praktijk van het onderwijs wordt ICT vaak gebruikt voor beheer, voor controle, voor consolidatie. Voor onderwijs zijn degelijkheid en betrouwbaarheid belangrijke waarden. Waar ELO’s zijn geïmplementeerd, worden ze ingezet om het bestaande onderwijs te ondersteunen. De extra mogelijkheden van zo’n omgeving worden hoogst zelden verkend. Onderwijs volgt de werkelijkheid, zelden creëert onderwijs een nieuwe dimensie van werkelijkheid.

Daarom was het nieuws van de Universiteit Utrecht hoewel klein gebracht van groot belang.
De Universiteit Utrecht gaat haar studenten migreren naar Google Apps. Studenten zullen Gmail met een e-mail adres van de universiteit gaan gebruiken.

“De universiteit heeft gekozen voor Google Apps for Education. In eerste instantie is voor de studenten alleen Gmail beschikbaar. "Afhankelijk van de vraag zullen we meer applicaties toevoegen", zegt Van der Wilt. Andere applicaties van Google Apps zijn bijvoorbeeld Calendar en Docs. Er zou worden overgestapt op Google Apps omdat de Utrechtse universiteit zelf niet kan tippen aan de voorzieningen en de opslagcapaciteit van Google of Microsoft, aldus Van der Wilt. Begin vorig jaar heeft een aantal studenten Gmail en Microsofts Live vergeleken; volgens de woordvoerder viel de keuze uit in het voordeel van Gmail vanwege de platformonafhankelijkheid, de ondersteuning voor mobiele telefoons en de mogelijkheden om te categoriseren en archiveren”.bron: Tweakers.net

Voor die enkeling die zich nog niet bewust is van de mogelijkheden is dit plaatje:

Met een keer inloggen heb je toegang tot al deze gratis Google applicaties. Je krijgt er een oceaan aan opslagcapaciteit. En sinds deze week krijg je er bovendien een flexibele opslagruimte bij die we in het schema nog maar even ‘Gdrive’ hebben genoemd.

Zo simpel als het wordt benoemd zo groot is deze stap. Het is moedig van de UU om deze stap vooruit te maken. Weg van de controle, op weg naar mobiliteit van de student, reaching for the clouds…

ICT inpassen in het onderwijs? Liever niet! - deel 2

In de achterliggende jaren heeft het onderwijs gezocht naar een manier om ICT in het onderwijs in te passen. Gelijktijdig met de publicatie van mijn eerste artikel is Wilfred Rubens ook aan een serie begonnen. Hij beschrijft vanuit eigen ervaringen de met welke inzet en ambities het onderwijs in de afgelopen vijftien jaar geprobeerd heeft om ICT een plaats te geven.
Terug kijkend ontstaat bij mij het beeld van een taart, waarin met veel pijn en moeite nog een extra puntje wordt geschoven.

Van Drop Box

En dat extra taartpuntje past alleen maar, als er iets van het andere wordt weggelaten. In mijn jaren als onderwijsbegeleider in Rotterdam was dat ook altijd de hobbel die moest worden genomen bij de implementatie van ICT.

Wat moeten we dan weglaten? Alles is belangrijk!

Ik heb niet de illusie dat dit inmiddels anders is geworden.

Als veelgebruikt argument tegen onderwijsvernieuwing wordt het 'hedendaagse gebrek aan basisvaardigheden' genoemd. Daarbij wordt schuin gekeken naar de rekenmachine die er voor heeft gezorgd dat

niemand nog fatsoenlijk een sommetje uit het hoofd kan rekenen.

Misschien kunnen we dat beeld wat meer genuanceerd bekijken.
Naar mijn mening is het niet de rekenmachine die oorzaak is van het 'grote verval', maar ligt het dichter bij het feit dat we op de oude manier les zijn blijven geven alsof die rekenmachine niet bestond.
In onderstaand beeld een schematische weergave van deze gedachte:

Van Drop Box

Op inzichtelijk niveau reiken we onze leerlingen de nieuwe stof aan. Deze doen hun best om die nieuwe stof te begrijpen en bij de eerstkomende toets laten ze zien dat ze het ook begrepen hebben. Het automatiseren en het toepassen van deze nieuwe stof wordt echter met de rekenmachine gedaan. De leerling weet achter welk knopje die formule zit. De formule zelf hoeft hij/zij daarbij niet meer te vormen. Op inzichtelijk niveau wordt er dus niets geautomatiseerd..., toch?
Of maak ik hier een denkfout?

Structureel werken in Excel zou al een enorme verbetering geweest zijn, omdat de leerling daarbij de formule zelf kan bouwen, kan stapelen en/of ziet ontstaan.
Maar dan moet er wel iets meer gebeuren dan alleen maar iets inpassen. Dan lijkt het er meer op dat we het onderwijs aanpassen.
En dat kan niet! Daar krijgen we geen extra tijd voor. En dus verlies je daarmee kwaliteit...
Of maak ik hier nou die denkfout?

In de achterliggende periode is dit dilemma blijven liggen. En het onderwijs bleef in de keuze hangen.

We doen een beetje ICT erbij...Als het maar wel veilig blijft!

-keep posted-

Education Futures... - deel 3

-in vervolg op beide vorige posts-
We willen het onderwijs wel veranderen -een beetje- als het maar wel veilig blijft.
Op maandag 2 november organiseerde Fons van den Berg van Helicon een bijeenkomst van Education Futures in pakhuis Willem de Zwijger. Deze dag was rond de komst van John Moravec georganiseerd. Het was een bijzonder inspirerende bijeenkomst in een boeiend gezelschap.
In zijn keynote speech stelde Moravec de vraag:

Wie van de aanwezigen heeft het vak 'Geschiedenis' gehad/gevolgd?
En wie heeft op school het vak 'Toekomst' gevolgd?

In de eerder genoemde serie artikelen van de hand van Wilfred Rubens wordt beschreven op welke manier en met welke inzet geprobeerd is om ICT een plaats te geven in het onderwijs. Met de beste bedoelingen hebben we geprobeerd om ICT in te passen. Maar het onderwijs is niet veranderd.

Op deze bijeenkomst werd het beeld geschetst van het 19e eeuws instituut dat onderwijs heet. Kunnen we dat met een 'cover up' nog weer een paar jaar mee laten gaan, of moet het rigoureus worden gesloopt en opnieuw worden opgebouwd. M.a.w. hoe realiseren we die nieuwe toekomst?
Tot nu toe hebben we het vooral gezocht in de vorm van inpassen, een beetje erbij doen... Het raamwerk van het instituut bleef daarbij overeind staan.
John Moravec opende zijn keynote speech met de vraag:

Als je gewend bent om in boodschappen van 140 tekens te communiceren, kun je dan nog wel een boek lezen? Als je gewend bent aan het kijken van filmpjes op Youtube, kun je het dan nog wel op brengen om een Hollywood film van 90 minuten te kijken?

Het instituut onderwijs bleef hetzelfde. Maar inmiddels is de omgeving van het gebouw ingrijpend veranderd. De context van het gebouw is veranderd. Deze verandering beinvloedt het gebouw.

Van Drop Box

Bij de bespreking van bovenstaande illustratie in het eerste artikel uit de serie heb ik alle elementen van de afbeelding besproken met uitzondering van het begrip 'Context'.
De context van onderwijs is de samenleving waarbinnen onderwijs wordt gegeven. Onderwijs heeft een maatschappelijke relevantie. In de 19e eeuw had de industriele revolutie een enorme impact op het onderwijs. Zoals in de fabriek ging men ook binnen de klas in serie werken.

De verandering komt van buiten de school. De huidige verandering verloop via de kinderen zelf. Zij worden de motor van de verandering. Binnen de school weten we nauwelijks meer wie die leerling is. Net als in de fabriek was dat ook niet belangrijk.
Kijkend naar de illustratie kun je stellen dat in de afgelopen vijftien jaar ingezet is op
- de Leerkracht: door scholing op het ICT domein zal zijn onderwijs verbeteren
- de leerstof: door educatieve software in het onderwijs te gaan gebruiken zal onderwijs verbeteren
- het Leren: door andere -door ICT ondersteunde- werkvormen zal het onderwijs verbeteren.

De leerling zelf werd nooit gezien als vliegwiel voor verandering. Die was in onze 'volwassen benadering' veel meer object van verandering.

Het volgende artikel uit deze serie gaat over het veranderende profiel van de leerling.