Wat te doen met het lees- en schrijfonderwijs?

Of moet ik hier gewoon schrijven "Wat doen we met het onderwijs?"
John Bronkhorst schreef daarover een mooie serie artikelen. Daarover later meer...

Ik ben een schoolmeester in het diepst van mijn wezen. Ik ben mijn eigen cliche geworden, de meester die in elke tekenfilm figureert als het geijkte stereotiep van 'De Leerkracht'.
Al ruim dertig jaar bestook ik een jaarlijks wisselend gezelschap met mijn kennis, opgedaan uit ervaring, geleend uit educatieve methodes en aangevuld met het lezen van nieuwe publicaties. De bronnen die ik gebruik wortelen allemaal in het verleden. En dat is goed! Nooit oude schoenen weggooien voor je nieuwe hebt.

Ik heb allerlei nieuwe ontwikkelingen voorbij zijn komen. Ik had er steeds een goed gefundeerde mening over. Ik vergeleek ze met wat ik al wist. Op basis van eigen onderzoek en ervaring wist ik dan ook vaak al dat die ontwikkelingen ook weer gewoon geruisloos voorbij zouden gaan. (En ik kreeg steeds weer gelijk! Zeg nou zelf... 'What's new?')
In historisch perspectief gezien vond de grootste omslag in het onderwijs plaats in de tijd na de industriele revolutie. Vanaf die tijd was het doel van onderwijs gericht op resultaat, meetbare kennis en vaardigheden.
En van alle nieuwe ontwikkelingen die het vak 'Onderwijskunde' ons gebracht heeft is de beste misschien wel dat we nu zoveel kunnen meten... De kwaliteit van onderwijs is meetbaar geworden!

Toch word ik aan het twijfelen gebracht.
Terwijl ik deze tekst produceer, doet de computer mij voortdurend spellingsuggesties. (Als schoolmeester wijs ik trouwens liever op fouten, maar de computer doet mij 'verbeter-voorstellen')
Mijn maakbare toekomst heeft te maken met invloeden die ik niet in de hand heb. Zodra leerlingen via een 'ICT apparaat' werken, worden spelling en syntax voor hen gecontroleerd. Willen zij een antwoord hebben, dan stellen ze de vraag aan hun 'ICT apparaat'. Misschien moeten we die dingen in het onderwijs verbieden...
Of zouden we hier te maken hebben met een omslag vergelijkbaar met de Industriele Revolutie...



In maart van dit jaar overleed John Bronkhorst.
Hij schreef een prachtige en krachtige serie artikelen over het thema "De nieuwe geletterdheid"
Het is door ICT op School gepubliceerd.
Durf over onderwijs na te denken in het perspectief van de toekomst!
Durf over onderwijs na te denken in het perspectief van de leerling!

Breng je onderwijs vooruit.

met dank aan @marathonkeje die ons via twitter op deze presentatie attent maakt.

Breng Je Onderwijs Vooruit

View more presentations from lexhupe.

UU echt innovatief.

ICT wordt vaak geassocieerd met innovatie, met vooruitgang, met nieuwe toepassingen. In de praktijk van het onderwijs wordt ICT vaak gebruikt voor beheer, voor controle, voor consolidatie. Voor onderwijs zijn degelijkheid en betrouwbaarheid belangrijke waarden. Waar ELO’s zijn geïmplementeerd, worden ze ingezet om het bestaande onderwijs te ondersteunen. De extra mogelijkheden van zo’n omgeving worden hoogst zelden verkend. Onderwijs volgt de werkelijkheid, zelden creëert onderwijs een nieuwe dimensie van werkelijkheid.

Daarom was het nieuws van de Universiteit Utrecht hoewel klein gebracht van groot belang.
De Universiteit Utrecht gaat haar studenten migreren naar Google Apps. Studenten zullen Gmail met een e-mail adres van de universiteit gaan gebruiken.

“De universiteit heeft gekozen voor Google Apps for Education. In eerste instantie is voor de studenten alleen Gmail beschikbaar. "Afhankelijk van de vraag zullen we meer applicaties toevoegen", zegt Van der Wilt. Andere applicaties van Google Apps zijn bijvoorbeeld Calendar en Docs. Er zou worden overgestapt op Google Apps omdat de Utrechtse universiteit zelf niet kan tippen aan de voorzieningen en de opslagcapaciteit van Google of Microsoft, aldus Van der Wilt. Begin vorig jaar heeft een aantal studenten Gmail en Microsofts Live vergeleken; volgens de woordvoerder viel de keuze uit in het voordeel van Gmail vanwege de platformonafhankelijkheid, de ondersteuning voor mobiele telefoons en de mogelijkheden om te categoriseren en archiveren”.bron: Tweakers.net

Voor die enkeling die zich nog niet bewust is van de mogelijkheden is dit plaatje:

Met een keer inloggen heb je toegang tot al deze gratis Google applicaties. Je krijgt er een oceaan aan opslagcapaciteit. En sinds deze week krijg je er bovendien een flexibele opslagruimte bij die we in het schema nog maar even ‘Gdrive’ hebben genoemd.

Zo simpel als het wordt benoemd zo groot is deze stap. Het is moedig van de UU om deze stap vooruit te maken. Weg van de controle, op weg naar mobiliteit van de student, reaching for the clouds…

Onzichtbaar leren.

Deze week zijn John Moravec en Christobal Cobo gestart met het project Invisible Learning.
Beide heren heb ik op 2 november ontmoet tijdens Education Futures NL. Ze hielden daar een keynote gevolgd door discussie. De manier waarop dit gebeurde was vijf jaar geleden nog ondenkbaar. Moravec was IRL (dus 'in real life')aanwezig, Cóbo via internet vanuit Mexico.
Toen zou ik op deze plaats beschrijven hoe dat technisch kon worden gerealiseerd tegen welk kosten en inspanningen. Nu was het voor alle aanwezigen volledig vanzelfsprekend.

Van Drop Box

Op zich is dit een voorbeeld van wat Invisible learning wil doen.
Invisible Learning wil nadenken over leren in een toekomst waarin alle techniek vanzelfsprekend en daarmee onzichtbaar is geworden. In deze toekomst denkt de leerling niet na over het apparaat, maar uitsluitend in termen als "wat kan ik doen met dit ding..."
Misschien moeten we vaststellen dat die toekomst voor veel van de zittende leerkrachten al heden is.
In the wave die ik samen met o.m. Berend van de Weerdt heb opgezet om die toekomst verder te verkennen hebben we vijf sleutelbegrippen gedefinieerd:
- serendipity
- social media
- being omnipresent
- augmented reality
- connectedness
Het zijn de begrippen die er toe doen bij invisible- en informal learning.
Cobo en Moravec nodigen u uit om samen met hen ervaringen te delen, nieuwe perspectieven te ontwerpen. Zij willen het kritische denken bevorderen en zij vragen u om bij te dragen aan de ontwikkeling van een duurzaam proces van leren, innoveren en ontwerpen voor 'the global society'
Het project 'Invisible learning' mondt onder meer uit in een publicatie waar u aan mee kunt schrijven. Alle informatie hierover is te vinden op de website

Bronnen:
John Moravec
Cristóbal Cobo
invisiblelearning
Education Futures

Naar doelmatiger onderwijs - deel 3

Onderwijs, gericht op de toekomst?

In het rapport 'Naar doelmatiger onderwijs' worden zes manieren om doelmatigheidsbesef te bevorderen beschreven.

1. Gerichte aandacht voor doelmatigheid bij onderwijsverbetering en innovatie
2. Stimuleer leren van variatie en vergelijking
3. Stimuleer het ontwikkelen van instrumenten die inzicht geven in kosten
4. Doelmatigheid beter inpassen in hrm-beleid
5. Vraag scholen/instellingen jaarlijks rekenschap te geven van hun doelmatigheidsverbeteringen
6. Betrek sectororganisaties, beroepsgroepen en vakbonden bij versterking van doelmatigheidsbesef

Of de leerkracht door deze aanbevelingen meer doelbewust wordt is nog maar de vraag.
Naar mijn mening valt de Onderwijsraad hier in een valkuil die ze zelf in het rapport benoemt.

"Daar komt bij dat leraren een duidelijk onderscheid maken tussen ‘kerntaken’ (het geven van onderwijs en
het omgaan met leerlingen) en overige taken. Taken waarbij niet direct leerlingen zijn betrokken,
bijvoorbeeld administratieve taken, beschouwen zij al snel als (onnodig) papierwerk dat
hen afleidt van hun eigenlijke werk.
…
De cultuur speelt waarschijnlijk eveneens een rol bij de hoge werkdruk
die veel leraren ervaren. Leraren zijn sterk gemotiveerd voor het geven van onderwijs, maar
voelen zich te weinig gewaardeerd voor hun inzet"

Van de zes genoemde manieren zijn er tenminste vijf gericht op door leerkrachten als ‘bureaucratisch’ gevoelde zaken. Toch werkt een leerkracht vanuit zijn professie heel erg ‘doelbewust’. Het begrip ‘Doel’ kun je definiëren als ‘resultaat’ maar ook als ‘een punt om naar toe te werken’.
In deze beide definities ligt het onbegrip besloten tussen de werelden van Onderwijsraad en leerkracht.

Het gebruik van tags binnen de blogs van Visible Goal

De leerdriehoek

In eerdere blogs heb ik dit beeld opgenomen

Van Drop Box

Natuurlijk is de manier waarop de functies van de verschillende actoren in dit schema worden benoemd discutabel. Een leerkracht kan ook begeleider, coach, adviseur etc. worden genoemd.
De reden waarom ik toch vasthoud aan deze weergave van onderwijs is, dat het proces van het leren wel helder in beeld wordt gebracht.

Voor de blogs van Visible Goal zullen de functie aanduidingen uit dit schema gebruikt worden om de informatie te taggen.

Leerkracht
Leerling
Leerstof
Leren
Context

Naar doelmatiger onderwijs - deel 2

-vervolg op voorgaande blog-
Onderwijsraad publiceert het rapport 'Naar doelmatiger onderwijs'
Volkskrant opent het debat over 'De onderwijsagenda'

Vandaag las ik via Twitter twee blogposts over dit onderwerp. Fons van de Berg reageerde in zijn blog op het rapport van de Onderwijsraad. Hij gebruikte de titel "Minder baasjes, meer leiders". Karin Winters blogte over de het door de Volkskrant opgezette onderwijsdebat.
Beide mensen heb ik ontmoet op Education Futures. Kerngedachte van deze bijeenkomst was: Richt je op de toekomst. Het was daarmee een bijzonder inspirerende bijeenkomst. Mbt het debat over de Onderwijsagenda blogt Karin Winters dan ook; "Het kan natuurlijk zijn dat er ook hier vanuit het verleden in plaats vanuit de toekomst geredeneerd wordt"
De manier waarop Karin Winters het initiatief van de Volkskrant ervaart wordt duidelijk in dit citaat:

Een panel van wijzen kiest uit alle problemen 6 thema’s waar in 2010 dieper op in gegaan wordt met een discussie internet en een debatreeks.
Typisch trouwens dat in de titel van de site vraagstukken staat en in de inhoud er over problemen gesproken wordt.
Persoonlijk vind ik de problemen die er opgesomt staan, negatief gesteld en open deuren van hier tot Tokio…..de grote klassen, te veel rompslomp, afschuiven opvoedingstaken op scholen.
Als je uitgaat van de negatieve benadering werk je volgens mij alleen naar een bevestiging van de negatieve stellingen en niet naar de oplossing van de problemen.

Op mijn persoonlijk CV staan zowel een carrière in het onderwijs als een in de sport. Een typering van onderwijs kan zijn; "Ik bouw op de kennis van hen die voor mij waren. Daarbij ligt dus de legitimatie van wat we in het onderwijs doen bij dat wat zich in het verleden heeft bewezen"
Een typering van sport kan zijn: "Hoe gaan we de wedstrijd van morgen winnen?"
In mijn werk heb ik altijd geprofiteerd van de cross-over.
Mijn favoriete citaat is de zin die Edgar Davids uitsprak:
"Ik win, omdat ik elke dag leer!"

Van Drop Box

Hoe gaan we dit debat winnen? Hoe gaan we ervoor zorgen dat het debat toekomstgericht wordt gevoerd? Hoe realiseren we de situatie waarin onderwijs daadwerkelijk is wat het moet zijn: Gericht op de toekomst!

bronnen:
Onderwijsraad "Naar doelmatiger onderwijs"
Volkskrant "De onderwijsagenda"
Fons van de Berg blog "Minder baasjes, meer leiders"
Karin Winters "deonderwijsagenda…iets anders dan De onderwijs agenda"